طبيعت شربيان
زمانی نه چندان دور (۲۰تا۲۵)سال پیش وقتي از شربيان خارج مي
شديم و در باغات اطراف شربيان كه دور تا دور شان با ديوارهاي گلي
حصار كشيده بودند قدم مي زديم. صداي انواع پرندگان از بلبل گرفته تا
ديگر پرندگان آواز خوان گوش انسان را نوازش مي داد. اكثر درختان پر
بودند از لانه كلاغ وگنجشگ .بندرت درخت خالي پيدا مي شد.
در کوهها و دشتهای بکر وتقریبا پوشيده از علف شربیان ودر مناطق دیم وکم آب
آن انواع مختلفی از پرندگان ، خزندگان و حیوانات وحشی زندگی
میكردند.دراین میان نسل بعضی از حیوانات از بین رفته و زندگی بعضی از
این جانداران نیزدر حال نابودی است.
در اين بخش مناطق كوهستاني شربيان به تفكيك نام محلي
جهت استفاده و آشنايي عزيزان مورد بررسي قرار مي گيرد.
(اين بخش با استفاده از نظرات و مقالات رسيده گرد آوري شده است)
دويدا:
دره اي است بسيار عميق با پيچ و خمهاي زياد،از بالاي كوه كه نگاه
مي كني داخل دره بعلت پوشش گياهي قابل رويت نيست. در اين
دره انواع متنوعي از درختان كوهي (وحشي)در اندازه هاي كوچك و
بزرگ روئیده اند و در کف دره نیز درختانی توسط کشاورزان کاشته شده
است . چشمه های کوچک در دامنه ها زیاد است . که اکثرا آب
این چشمه ها قابل شرب می باشد .
این دره بسیار خطرناک ، و محل زندگی انواع متنوعي از مارهای سمی
است.علاوه بر این حیوانات وحشی مانند گرگ وحتی گراز نیز در
این دره ديده شده اند.
خروجی این دره نیز جالب است و بوسیله کوههای اطراف به حالت چهار
دیواری در آمده و کاملا محصور است.
داخل این دیواره نیز زمین کشاورزی است،در حدود ۳ تا ۴ هكتار كه
انواعي از پرندگان مانند كبك و بلدرچين و نيزحيواناتي چون جوجه
تيغي و لاك پشت صحرايي در اينجا زندگي مي كنند.
دويدا گاباغي(جلو دویدا)
در مسير شربيان به اسماعيل آبادتقريبا يك كيلومتر مانده به دامنه
كوه برنج آباد (ادامه رشته كوه بزقوش)در سمت چپ دره صخره ای وجود دارد كه
كاملا تخته سنگي است و حالت ديوار بسيار بلند وغير قابل دسترس
مي باشد.
در وسط اين ديواره كبوترهاي وحشي در شیارهای صخره لانه سازي
كرده اند وجالب اینکه در یکی از شیارهای بزرگ لانه عقابی قرار گرفته
بود .که باکمی تلاش می شد ،به داخل آن دستبرد زد
درست روبروي اين دره صخره اي(در غرب) بعد از رودخانه ،چند
درخت تنها نزديك دامنه كوه قرار دارد که در بالای یکی از درختان بزرگ
لانه عقابی کوچک (شاهين)که پرنده تیز پرواز و بسیار زيباست
قرار دارد .
چند وقت پیش که شربیان بودم آن درخت با لانه بعد از چندین
سال هنوز سالم مانده بود.
پائين اين دره ها و در داخل رودخانه كه پوشيده از سنگهاي بزرگ و
كوچك است.و حتي لابه لاي صخره ها محل زندگي انواع متنوعي از
مارهاست.
خطرناكترين اين مارها افعي است كه در انواع مختلف در اين منطقه
زندگي مي كند. در لابه لاي سنگها و صخره ها آثار مارها از قبيل پوست
كنده شده مار و يا محل عبورشان به وضوح قابل شناسايي است.
البته در اكثر زمينهاي ديم و آبي شربيان انواع مار وجود دارد ولي در
مناطق ديم مارها خطرناكند.
گوشاجا :
اين قسمت از زمينهاي كشاورزي شربيان كاملا كوهستاني است و
كشاورزي به صورت ديمي صورت ميگيرد.محصولات كشاورزي اين
منطقه شامل گندم و جو ودر بعضي مواقع نخود نيز كاشته مي شود.
در اين ناحيه صخره اي وجود دارد كه به سنگ عسل(بالّي قيه)معروف
است و يك سمت آن به صورت ديوار ۲۰۰تا۲۵۰متري است.
ديواره اين صخره تقريبا ۵۰ متر مانده به سطح كوه حالت خميدگي به
داخل دارد،كه در اين خميدگي شياري ايجاد شده و در اين شيار
زنبورهاي عسل وحشي از سالها پيش كندوي خودرا در آن قرار
داده اند.
اين شيار آنقدر از عسل پر شده كه در تابستانها بر اثر گرماي هوا
ذوب شده و قطره قطره به ديواره صخره مي چكد.بعلت خميدگي
ديواره دسترسي به اين كندوي طبيعي براي مردم عادي غير ممكن
مي باشد.ولي بعضي با استفاده از امكانات كوه نوردي
توانسته اند از اين عسل طبيعي بر داشت كنند.
سولي دره (دره آبدار)
اين دره در مسير شربيان به سرچشمه (در جنوب غربي )و كمي بيش
از يك كيلومتراز شربيان قرار دارد.(۲/۱كيلومتر)
در داخل اين دره يك چشمه كوچك جاري است.
كه آب آن داراي خواص درماني بوده و قبلا اهالــي از آب اين
چشمه جهت استحمام استفاده مي كردند.(نام محلي اين
چشمه گلّهسوي مي باشد.)
اين دره به دليل نوع خاكش همــــواره داراي رطـــوبت است.
و گيا هان مختلفي در اين منطقه روئيده اند.
در اين دره معدن گل سرشو قرار دارد كه گل آن بسيار مرغوب
بوده و مورد استفاده اهالي قرار مي گرفته است.
در گذشته خانمهاازگل سرشوبراي شستن موي سر به جاي
صابون استفاده مي كردند.و علاوه بر تميز كردن مو خاصيت
درماني زيادي نيز دارد. بطوري كه در حال حـــــاضر نيز اين
گل به عـــــــنوان دارو در عطاريها به فــــــروش مي رسد.
سهسن گوني
اين منطقه در غــــــــرب شربــــــيان در همسايگي روســـــتاهاي
سرچشمه در جنوب و زيركان در غرب و خاكي در شمال قرار دارد.
دورترین مــــــــزارع کشاورزی شـــــربیان در این ناحیه قــــرار دارد.
این منطقه کاملا کوهستانــــی است و کشاورزی در آن بصــــورت
دیم صورت می گــــــیرد.به دلیل دوری مسافت و نبود امکانـــــــات
حمـل و نقـل در گذشــته کشاورزان در مــواقع برداشت محصـــول
مجـبور بودند شبـــها نیز در همان مــحل بمــــــانند به همین دلیل
بعضــی از کشاورزان دامهای خــود را نیز با خود به آنجا می بردند
و برای حـــــفاظت از خانواده و دامـها در برابر حــــیوانات وحشی
و دزدان اقدام به کندن غارهایی کرده اند که بقایای این غـارهـای
دست ساز هنوز هم درابتدای ورود به این صحرا باقی مانده است.
در این منطقه آب یا چشمه ای که بتوان از آن برای سیــراب کردن
دامها استفاده کرد وجود نداشت و برای غلــبه بر این شرایــــط در
جنوبی ترین نقطه این دشت اقدام به کندن چاه دستی کرده بودند
که با تلـــمبه آب گـــوارا از آن خارج می شد .البته اکنون چند چاه
عمـــیق کشاورزی که آب فراوان نیز دارند در نزدیکی و شمال این
دشت قرار گرفــــته ودر این دشت دیم ،ولی حاصــلخیز انواع
پرنــدگان صـــحرایی بخصوص کبک زندگی می کند. تمـــام مـارها
در این ناحیه سمي و بسيار خطرناكند.
در ايــن مـــنطقه نوعــي سنگ سيــاه (سنگ آهن) كه نسبت به
سنگهاي ديگر بسيار پر تراكم و سنگين است وجود داردكه درصد
بيشتر آن را آهن تشكيل مي دهد به همين دليل احتمال وجود
معدن آهن در اين منطقه بسيار زياد است .
در كوههاي شربيان بز كوهي ، گراز ،خرس ،گرگ،روباه وخرگوش وحتي
يك نوع گربه وحشي كه اندازه هيكل آن تقريبا دو برابر گربه هاي خانگي
بود.ورنگ خاكستري داشت و انواع ديگراز حيوانات
وحشي زندگي ميكردند.و پرندگاني چون انواع كبك و بلدرچين ،
سينه زرد،هد هد (شانه به سر) بسيار زيبا وديگر پرندگان وحشي
هنوز هم زندگي مي كنند.شانه به سر (هد هد )در باغات و
دشتها به وفور يافت مي شد.
شربيان به غير از موارد ذكر شده در مسير پرندگاني است كه در طول
سال اقدام به مهاجرت مي كنند پرندگان بزرگي چون اردكهاي وحشي
و غازهايا سارهاوديگر پرندگان مهاجر
بيشتر اهالي در زمستانها شاهد گذر دسته جمعي اردكهاي وحشي از
آسمان شربيان هستند
امروزه محيط زيست شربيان تقريبا خلوت شده و ديگر كمتر كسي در
كوههاي سربه فلك كشيده اطرافمان بز كوهي يا حتي خرس و يا گراز
كه جمعيت زيادي داشتندمي بيند .
چرا چنين شد؟
بيشتر تاثيرات مخرب بر روي محيط زيست شربيان از طريق
روستانشينان اطراف بود كه با در دست داشتن ، انواع سلاحهاي
شكاري مجاز و غير مجاز و شكار بي رويه باعث نابودي محيط زيست
بكراين منطقه بخصوص شربيان شدند.
دومين علتي كه باعث صدمه ديدن محيط زيست شد. بي توجهي
مسئولين بود . كه در قبال حفظ چنين ميراث گرانبها كوتاهي كردند
مسئله مهمتر نا آگاهي مردم نسبت به حفظ محيط زيست و
نداشتن آگاهي به ارزش والاي آن بود.
بيائيد دست در دست هم وبا كمك مسئولين ذيربط از محيط زيست
شربيان كه آينده همه ساكنانش وابسته به آن است
حفاظت كنيم.
شربیان را بهتر بشناسیم از نظر استعدادهای انسانی اقتصادی و علمی